Op schaarse Westlandse grond telt iedere vierkante meter voor twee. Bij het nieuwe verpakkings- en distributiecentrum van Harvest House in De Lier wordt daarom niet alleen op het dak geparkeerd, maar ook boven de auto’s zonne-energie opgewekt. Het parkeerdak van Zoontjens brengt ruimtegebruik, verkeersveiligheid, energieopwekking en BREEAM-eisen samen in één oplossing.
Harvest House is een coöperatie van vruchtgroentetelers die de producten van haar leden uit binnen- en buitenland vermarkt. Het sorteren en verpakken gebeurt deels op locatie bij de telers en deels op collectieve pakstations van de leden. In De Lier worden paprika’s centraal gesorteerd en verpakt. Dat maakt het mogelijk om processen efficiënter in te richten om de producten naar klantwens te verpakken en transportbewegingen te beperken.
“Het is veel duurzamer om het sorteren en verpakken collectief op te pakken en in te richten, in plaats van dat op alle locaties apart te doen”, zegt Silvia Voorbij, directeur coöperatiezaken en R&D bij Harvest House.
Aansluiten op de bestaande bouw
De nieuwbouw is direct tegen het bestaande verpakkings- en distributiecentrum gebouwd. Daarmee ontstond geen losstaand gebouw, maar een uitbreiding waarin bestaande en nieuwe logistieke processen, installaties en verkeersstromen zorgvuldig op elkaar moesten aansluiten. Voor de ontwikkeling en realisatie van die complexe bouwopgave schakelde Harvest House projectbegeleider Triple Group in. Dit adviesbureau heeft zijn wortels in de hortibusiness en begeleidt onder meer logistieke en bouwprojecten. Projectmanager René Kuster bracht samen met Harvest House de verschillende bouwkundige en logistieke keuzes in kaart en bewaakte namens de opdrachtgever de samenhang tussen ontwerp, uitvoering, planning en budget.
Geen luxe, maar noodzakelijk ruimtegebruik
Harvest House moest volgens de gemeentelijke norm voldoende parkeerplaatsen realiseren voor kantoor- en productiemedewerkers. Parkeren op maaiveldniveau zou te veel terrein vragen, terwijl daar juist ruimte nodig is voor vrachtverkeer en de logistieke operatie. “Gezien het ruimtegebrek is parkeren op het dak een heel efficiënte manier om aan de parkeerverplichting te voldoen”, zegt Voorbij. Het dak is daarmee geen luxe toevoeging, maar een noodzakelijke vorm van efficiënt ruimtegebruik.
Daar komt een veiligheidsvoordeel bij. Tijdens drukke productieperioden rijden op het terrein veel vrachtwagens. Door medewerkers via een hellingbaan naar het dak te leiden, blijven personenauto’s en voetgangers zo veel mogelijk buiten die verkeersstromen. “Je wilt voorkomen dat productiepersoneel tussen de vrachtwagens door moet rijden of lopen,” legt Kuster uit.
Parkeren en opwekken op hetzelfde dak
Een parkeerdak lijkt op het eerste gezicht te concurreren met een andere veelgebruikte dakfunctie: zonnepanelen. Bij Harvest House zijn beide juist gecombineerd. Boven een deel van de parkeerplaatsen staat een stalen carportconstructie met zonnepanelen. De combinatie vraagt om een integrale constructieve uitwerking. Niet zozeer het gewicht van de auto’s of de zonnepanelen leidt tot een uitzonderlijk zware hoofddraagconstructie, legt Kuster uit. Vooral de betonnen hellingbaan en de verhoogde staalconstructie voor de zonnepanelen brengen extra belastingen met zich mee. “Bij de carport moet je op hoogte rekening houden met windbelasting”, vertelt hij. “Daarvoor is een behoorlijke staalconstructie op het dak gerealiseerd.”
BREEAM als duurzame meetlat
Het nieuwe pand is ontworpen volgens BREEAM Excellent. Die keuze sluit aan op de duurzaamheidsambities van Harvest House. De coöperatie ondersteunt haar telers onder meer bij energiebesparing, verduurzaming van de teelt, robotisering en marktgerichte verpakkingsprocessen. Ook de consument vraagt steeds nadrukkelijker op aantoonbare verduurzaming in de volledige keten. “De footprint wordt dan ook helemaal doorgerekend in de keten”, zegt Voorbij. “Daar is dit gebouw één schakel van. Het was daarom eigenlijk niet de vraag óf we duurzaam zouden bouwen, maar hoe we dit gingen realiseren.”
Visueel comfort
BREEAM stelt eisen aan uiteenlopende onderdelen, van isolatie en installaties tot afvalscheiding en verlichting. Juist op het parkeerdak ontstond daarbij een opvallend spanningsveld. Voor de certificering moesten minimale verlichtingswaarden (het ‘visueel comfort’) worden gehaald, terwijl de gemeente vanwege mogelijke lichtvervuiling aanvankelijk terughoudend was met verlichting op het dak. “Zonder verlichting op het parkeerdak konden we een verplichte BREEAM-credit niet behalen”, legt Kuster uit. “Dan kun je de rest nog zo goed regelen, maar krijg je het gebouw niet gecertificeerd.”
Met lichtberekeningen, zorgvuldig gepositioneerde masten, tijdschakelingen en controles in de avonduren is uiteindelijk aangetoond dat het dak veilig kon worden verlicht zonder onnodige lichtvervuiling in de omgeving. Het actuele BIM-model hielp om de lichtmasten af te stemmen op het parkeerdak, de constructie en de vereiste lichtniveaus.
Bereikbaar onder de parkeerlaag
Zoontjens realiseerde het parkeerdak met het demontabele Pardak 110-systeem op een omgekeerd dak. Daarbij ligt de waterdichte dakbedekking onder de drukvaste isolatie en de betonnen parkeerdaktegels. De bovenliggende lagen beschermen de dakbedekking en kunnen plaatselijk worden verwijderd voor inspectie, onderhoud of aanpassingen. Regenwater loopt via de voegen en over de isolatielaag naar het Pluvia-afwateringssysteem. Noodoverstorten bieden extra afvoercapaciteit wanneer het reguliere systeem het water niet snel genoeg kan verwerken.
De demontabiliteit biedt praktische voordelen tijdens de gebruiksfase. Plaatselijk kunnen de Pardak-tegels en isolatie worden verwijderd om de dakbedekking te inspecteren of te herstellen. Ook toekomstige bekabeling voor bijvoorbeeld extra laadpunten kan relatief eenvoudig onder het parkeersysteem worden aangebracht.
Het parkeerdak viel binnen de inkoop van hoofdaannemer De Vries en Verburg. Kuster kent Zoontjens uit meerdere projecten. “Zoontjens is dé parkeerdakleverancier van Nederland, als je het mij vraagt. Bij meerdere parkeerdaken waar ik bij betrokken ben geweest, kwam Zoontjens in beeld. Ze hebben dit goed onder controle.”
“Zoontjens is dé parkeerdakleverancier van Nederland, als je het mij vraagt.”