Wetgeving

Valgevaar is een van de meest actuele onderwerpen in de bouw. Daken worden voor onderhoudswerkzaamheden steeds vaker betreden. Voor onderhoud aan het dak zelf maar in toenemende mate ook voor onderhoud aan bijvoorbeeld bliksembeveiligingen, luchtbehandeling-systemen, schoorstenen, gsm-masten, antenne-inrichtingen, satellietschotels, zonnecollectoren en gevelreinigingsinstallaties. Iedere keer als het dak wordt betreden, is er het risico op vallen. Om dit risico zoveel mogelijk te beperken moeten maatregelen worden genomen.

Arbobesluit 3.16

NEN-EN 795 norm

Verantwoordelijkheid

Risico Inventarisatie & Evaluatie

Arbobesluit 3.16
Het Arbobesluit zegt dat valgevaar moet worden voorkomen (artikel 3.16). In eerste instantie door het verzorgen van veilige werkplekken, die aan de werkers een collectieve beveiliging biedt. Collectieve beveiliging betreft een permanent leuningwerk of een dakrand van minimaal 1 meter hoog. Indien geen collectieve voorzieningen aanwezig of mogelijk zijn en de werkzaamheden zijn incidenteel en van geringe duur, kan men met individuele voorzieningen volstaan.

Wanneer moet een werkplek beveiligd worden? Volgens de beleidsregels 3.16 moet valgevaar worden voorkomen:

Als er gewerkt wordt op 2,5 meter hoogte of meer;

• Bij ieder valgevaar als arbeid wordt verricht op arbeidsplaatsen die in beweging zijn of kunnen komen;
• Als het hoogteverschil kleiner is dan 2,5 meter en er sprake is van risicoverhogende omstandigheden waardoor de gevolgen van een val erger worden (bijvoorbeeld bij werken boven water of boven stekeinden en bij de aanwezigheid van verkeer).

Werkzaamheden op daken moeten worden uitgevoerd onder de volgende voorwaarden:

• Indien het werken zich beperkt tot werklocaties op 4 meter van de dakrand of meer, volstaat het aanbrengen van een markering op 4 meter van de dakrand.
• Indien het werken beperkt blijft tot werklocaties op 2 meter van de dakrand of meer, is het voldoende een flexibele afzetting op 2 meter van de dakrand aan te brengen.
• Indien men werkt binnen 2 meter van de dakrand, dienen vaste valbeperkende voorzieningen aan de dakrand geplaatst te worden, zoals leuningwerk of een borstwering van tenminste 1 meter hoog.

De dakrand moet aan weerszijden van de toegang over een lengte van 4 meter voorzien zijn van een hekwerk of leuning van tenminste 1 meter hoog en de overstap van een ladder naar het dak moet veilig zijn.

NEN-EN 795 norm
Producten die worden aangemerkt als persoonlijk beschermingsmiddel (PBM) moeten voldoen aan de geharmoniseerde Europese normen (standaarden). De NEN-EN 795 norm beschrijft 'Persoonlijke beschermingsmiddelen tegen vallen – Verankeringsvoorzieningen – Eisen en beproeving’. Binnen deze norm vallen verschillende klassen:

Klasse A1:
Constructieverankeringen welke zijn ontworpen om verticale en horizontale oppervlakken onder een hoek te zekeren.

Klasse A2:
Constructieverankeringen welke zijn ontworpen om te worden vastgemaakt aan hellende daken.

Klasse B:    
Transporteerbare tijdelijke verankeringsvoorzieningen.

Klasse C:    
Verankeringsvoorzieningen welke gebruik maken van horizontale lijnen.

Klasse D:   
Verankeringsvoorzieningen welke gebruik maken van horizontale vaste verankeringsrails.

Klasse E: 
Doodgewichtverankeringen voor gebruik op horizontale vlakken.

Alle BiboBlock systemen voldoen aan de NEN-EN 795 norm. Het BiboBlock is door SATRA Quality Assurance Ltd. (PPE referentie N.0321) getest volgens de NEN-EN 795 norm en het BiboBlock valbeveiligingssysteem voldoet zowel aan de A-klasse, de C-klasse en de E-klasse. BiboBlock  valbeveiligingssysteem is CE-gemarkeerd.

Verantwoordelijkheid
De Arbeidsomstandighedenwet verplicht werkgevers van de uitvoerenden om de veiligheid, gezondheid en het welzijn van werknemers in de arbeidssituatie zo goed mogelijk te waarborgen. De werkgever is daarom verplicht om veiligheidsvoorzieningen aan te brengen.

Gebouweigenaren zijn als opdrachtgever medeverantwoordelijk voor valgevaar bij onderhoud op het dak. De opdrachtgever, dient zorg te dragen dat de aannemer in staat is om veilig te werken, door ofwel veiligheidsvoorzieningen te bieden, danwel de door de aannemer in de offerte aangeboden veiligheidsmaatregelen te betalen. Steeds meer opdrachtgevers realiseren zich hun medeverantwoordelijkheid en laten zelf permanente veiligheidsvoorzieningen aanbrengen om steeds terugkerende kosten van verplichte valbeveiligingen te besparen.

Risico Inventarisatie & Evaluatie
Volgens de nieuwe Arbeidsomstandighedenwet artikel 5 is men sinds 1 januari 2000 verplicht een projectgebonden Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) uit te laten voeren. Vanuit de Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) dienen voorstellen te worden gemaakt om de risico’s te elimineren c.q. minimaliseren.

De belangrijkste risico’s die specifiek plaatsvinden bij het werken op het dak zijn:

• het vallen van hoogte bij het betreden van het dakvlak;
• het vallen van hoogte door het ontbreken van een veilige randbeveiliging;
• het vallen van hoogte bij het belopen van het dakvlak;
• het vallen van hoogte bij het uitlopen en plaatsen van dakplaten;
• het ontstaan van brand bij aanbrengen van brandbare dakbedekkingen;
• het werken met gevaarlijke stoffen.

Een RI&E kan opgesteld worden voor alle soorten werkzaamheden die men verricht en geldt dus voor zowel werkzaamheden aan nieuwe als aan bestaande gebouwen.